Kapitein Jan Vandenborne van de T/S Rupel ontving tijdens The Tall Ships Races in Antwerpen onlangs het Gulden Spoor voor Maatschappelijke Uitstraling. Achter die erkenning schuilt ook een bijzonder stukje Boomse geschiedenis. Het verhaal van de T/S Rupel begon bijna dertig jaar geleden aan de oevers van de Rupel. Omdat Jan momenteel onderweg is naar Stavanger in Noorwegen, spraken we met zijn partner Linda.
Tekst: Kobe Nuyens – Foto’s: T/S Rupel
In de jaren negentig werd de Rupelstreek zwaar getroffen door de teloorgang van de steenbakkerijen en de scheepsbouw. De werkloosheid in de regio liep hoog op en heel wat vakmensen dreigden hun ambacht te verliezen. Daarom sloegen de VDAB en vzw De Steenschuit de handen in elkaar.
Op een scheepswerf in Boom kregen langdurig werkzoekenden de kans om nieuwe vaardigheden te leren én opnieuw aansluiting te vinden bij de arbeidsmarkt. Het eerste schip dat uit dat unieke sociale project voortkwam, was de T/S Rupel in 1996.
“Voor hen was het een manier om opnieuw te wennen aan het ritme van het werkleven: op tijd opstaan, je boterhammen voorbereiden, enzovoort”, vertelt Linda. “Sommige van hen groeiden door tot bijvoorbeeld de houtskeletbouw, en onlangs bleek iemand aan de slag te zijn bij de Stad Antwerpen. Het is fijn om te zien dat de mensen van destijds echt hun draai hebben kunnen vinden.”
Sociale missie
Dertig jaar later is de T/S Rupel volledig in handen van vzw De Rupel en blijft het trouw aan zijn oorspronkelijke sociale missie. Het schip maakt bijzondere reizen met kwetsbare jongeren, therapeutische tochten voor mensen met een mentale of fysieke beperking, of in het kader van opleidingen.
“Voor allerlei sociale projecten varen we uit. Dat gaat van kinderen tot (jong)volwassenen met een mentale of fysieke beperking, tot ex-brandwondenpatiënten en meer. Op de T/S Rupel kunnen we ze even uit hun dagelijkse omgeving halen en tot rust laten komen. Vorig jaar nog vertrokken we met twee jongeren die een zeer stevige vorm van ADHD hadden, waarvoor de instelling extra begeleiding had voorzien. Tot hun verbazing hebben die de hele tocht rustig liggen slapen. Misschien dat ze na hun vaartocht extra uitgerust waren?”
Net die jarenlange inzet voor jongeren en kwetsbare doelgroepen leverde Jan tijdens The Tall Ships Races een internationale onderscheiding op.
Het roer stilaan doorgeven
Het team achter de T/S Rupel bestaat volledig uit vrijwilligers. Van kapitein Jan tot de bemanning die het schip telkens schuren en vernissen. “Je moet een warm hart hebben en sociaal engagement willen aangaan, anders doe je dit niet. We hebben een mooi team van een twintigtal vrijwilligers, waarmee we in poules werken om deze tochten mogelijk te maken.”
Hoewel het voor Jan, ondertussen 67, zijn laatste deelname was aan The Tall Ships Race, stopt hij er niet volledig mee. “Hij beweert wel dat dit zijn laatste langere tocht was, maar alles kan”, zegt partner Linda. “Hij wil vooral geen last zijn aan boord en ook jongere schippers de kans geven om het roer over te nemen. Maar een- of tweedaagse tochten zal hij blijven doen. Hij is tenslotte met pensioen en heeft meer tijd dan veel andere vrijwilligers”, sluit ze lachend af.






