Skip to main content

Anderhalf jaar geleden begon Angelo Roothans uit Boom aan een toneelstuk over zijn betovergrootvader Alfons die in Wereldoorlog I aan het front vocht en een opmerkelijke militaire carrière maakte. Hij kreeg daarbij steun van de geschiedkundige auteur Wim Claes uit Rumst. En dat leidde tot een knap tweeluik : het toneelstuk ‘Als de klaproos valt’ én het boek ‘Voeten aan de IJzer.’ 

Tekst & foto’s : Patrick Poppe 

Het leven van Alfons Roothans is er één van de vele kleine helden die aan het front aan de IJzer hebben gestreden voor onze vrijheid. Al was Alfons niet zomaar een soldaat. Op vier jaar tijd kon de man opklimmen van vrijwilliger tot onderluitenant. Promoties die hij maakt door verschillende heldendaden tot hij in september 1918 sneuvelde tijdens het bevrijdingsoffensief in de Westhoek. Deze waargebeurde feiten, gestaafd op zijn militaire dossier, worden afgewisseld met fictieve ontmoetingen en gebeurtenissen.  

“Zelfs de vzw Aan Den IJzer is een onderzoek gestart naar Alfons, precies omwille van die uitzonderlijke militaire loopbaan”, zegt auteur Wim Claes.

Die zet zich ook als vaandeldrager voor De Zwarte Hand en gids in het Fort van Breendonk in voor het collectief geheugen rond beide Wereldoorlogen. Hij is dan ook tevreden met de actuele aandacht rond de thema’s, onder meer met de tv-reeks Breendonk.  

“Alfons Roothans zijn leven bood inspiratie genoeg voor ons werk, al ging er wel een hele zoektocht aan vooraf. Het enige aanknopingspunt dat Angelo had was een doodsprentje uit Overpelt, want Alfons kwam uit Limburg. Het is pas toen we via de vzw Aan Den IJzer het militair dossier konden inkijken, dat we grote delen van de de puzzel konden leggen. Zo was Alfons nog bij een bombardement betrokken waar hij het leven redde van zeven andere soldaten. Uit brieven van kolonels en generaals werd ons duidelijk wat een held hij eigenlijk wel was. Het was hoogst uitzonderlijk dat een burger zo’n hoge graad van officier kon bekomen. Het was ook voorzien dat hij zou begraven worden in de crypte van de IJzertoren, maar dat is blijkbaar nooit gebeurd. Waar hij dan wel begraven is, is jammer genoeg tot op vandaag niet bekend.”  

Advertentie

“Tussen de modderige loopgraven, verloren kameraden en de gruwel van de oorlog probeert Alfons vast te houden aan wat hem mens maakt: vriendschap, hoop en de liefde. Maar hoelang kan een mens blijven vechten voordat de oorlog alles van hem afneemt?”, vroeg Wim zich tijdens het schrijven af.

Hij schreef eerder al de succesvolle historische gedichtenbundels ‘Voeten in de klei’ en ‘Voeten in de oorlog’ en ging met al die feiten opnieuw aan de slag.

“Soms hebben we om literaire redenen een aantal fictieve gebeurtenissen toegevoegd om de tijdsgeest weer te geven. Zo laat ik de ouders van Alfons terugblikken op het leven van hun zoon, ook al waren ze al vroeg gestorven en wisten ze niets van zijn heldendaden. En ik heb een ontmoeting met Koning Albert I beschreven terwijl we vrijwel 100 procent zeker zijn dat die nooit plaatsvond, maar Albert I was wel degelijk een koning die tot in de loopgraven is geweest en dat vonden we ook belangrijk om te schrijven.”

Intussen werkte Angelo anderhalf jaar lang verder aan zijn toneelstuk. Daarvoor gingen ze opnieuw bij de toneelgroep Pischak uit Niel aankloppen met wie Angelo eerder al samenwerkte. Het stuk is geschreven voor een tiental acteurs waarbij af en toe ook een komische noot voor wat opluchting moet zorgen. Het werd ook technisch een echt huzarenstukje, alleen al qua decor.

“Het decor kan 360 graden draaien zodat we doorheen het stuk verschillende scenes en opstellingen kunnen laten zien: het ene moment zitten ze in de loopgraven, het andere moment zien we een veldhospitaal en dan weer staan we aan de sluizen voor de onderwaterzetting van het front. Ik ben nu al zwaar onder de indruk en ik ben er zeker van dat de toeschouwers dat ook zullen zijn.” 

Praktisch: 

‘Als de klaproos valt’ speelt op 28 november en 4 december om 20u, en op 29 november en 6 december om 15u, telkens in het Cultureel Service Center van Niel. 

De dichtbundel ‘Voeten aan de IJzer’ is verkrijgbaar voor en na de voorstellingen en online via  

www.boekscout.nl/shop2 

Advertentie

Leave a Reply